Ultimate magazine theme for WordPress.

هارونیه مشهد | هدف از ساخت بنای هارونیه مشهد چه بوده است؟

هارونیه مشهد

هارونیه یکی از قدیمی‌ترین و چشم‌گیرترین بناهای باقی مانده از توس قدیم است که گردشگران بسیاری نیز به هنگام بازدید از مقبره فردوسی، بازدید از این بنا را از دست نمی دهند.شما میتوانید با مطالعه این مطلب اطلاعات فراوانی را در خصوص این مجموعه کسب کنید.


نگاهی به هارونیه مشهد

توس یا تابران، محوطه‌ای باستانی در شمال شهر مشهد است که امروزه بیش‌تر بقایایی باستان‌شناسی است. هارونیه بنایی تاریخی و قدیمی‌ترین بنای به جا مانده از شهر توس است. این مکان تاریخی در حدود ۶۰۰ متری از آرامگاه حکیم ابوالقاسم فردوسی قرار گرفته است. هارونیه دوره‌ها و حوادث زیادی را پشت سر گذاشته و بسیار رنج‌ها دیده است، سرگذشتی از خلافت هارون‌ الرشید تا حمله خونین مغولان.

تاریخچه هارونیه مشهد

این سازه در اصل خانقاه یا آرامگاهی متعلق به اوایل قرن هشتم هجری (۱۴میلادی) است. نام هارونیه از قرن ۱۴ خورشیدی (همزمان با بنای آرامگاه کنونی فردوسی) بر این بنا نهاده شده و اساسی علمی ندارد. بنای هارونیه که بعد از واقعه مخرب مغول ساخته شده است، هیچ ارتباطی با خلیفه هارون الرشید و بقعه و زندان وی ندارد؛ چرا که اگر قبل از مغول و حمله‌ی خونین و مخرب او ساخته شده بود، همچون دیگر بناهای این شهر (مسجد و مدرسه مقابل هارونیه) از میان رفته بود.

عکس تاریخی از هارونیه مشهد
عکس تاریخی از هارونیه مشهد;

جالب است بدانید که مقر و مرکز فرماندهی هارون الرشید بغداد بوده و تنها در سال ۱۹۳ هجری قمری برای سرکوب شورش‌ها به خراسان سفر کرده است. البته وی در همان سال در شهر نوقان (مشهد کنونی) جان به جان‌آفرین تسلیم کرده و در کاخ و باغ حُمید بن قحطبه (والی پیشین خراسان) مدفون می‌شود . پس از آن پسرش مأمون برای وی بقعه‌ای ساخته که پیشوای بزرگوارمان، امام رضا (ع) پس از شهادت نیز در همین بقعه دفن می‌شوند.

معمارى بنای هارونیه مشهد

تمام بناى هارونیه آجرى است و هیچ‌گونه تزیین کاشى در آن به کار نرفته است، این بنا به‌صورت چهارضلعى است که ابعاد آن در اضلاع مختلف به علت وجود قناسى نابرابر است. ابعاد آن به ترتیب ضلع شمالى ۵/۱۹متر، ضلع جنوبى ۲۰متر، ضلع شرقى ۲۸متر، ضلع غربى‏۲۹متر است.

نمایی زیبا از هارونیه مشهد
نمایی زیبا از هارونیه مشهد

ارتفاع گنبد از کف بنا۲۶متر، ارتفاع ایوان ۲۱متر، ارتفاع گنبد کوچک قسمت‏ شمالى ۱۱متر، طول و عرض گنبدخانه ۱۲×۱۲متر و ارتفاع کمرپوش بنا از کف ‏۹متر است. داراى یک ورودى در سمت جنوب با سردر بسیار بلند بدون تزیینات کاشى و به طور کامل آجری و نیز گنبدخانه‏اى که در سطح وسیعى پوشیده است.

نمایی از داخل هارونیه مشهد
نمایی از داخل هارونیه مشهد;

چهار پلکان مارپیچ در گوشه‌‏ها و سه اطاق فرعى در ضلع شمالى قرار دارد. درون گنبد ساده است و مقرنس‌کاری‌هایى مربوط به دوره تیمورى در رواق وسطى پشت ضلع شمالى گنبدخانه دیده مى‏شود.

کاربرى بنای هارونیه مشهد

درباره هدف از احداث بنا و کاربرى آن نیز اختلاف‏ نظر وجود دارد. برخى این مکان را مدرسه یا خانقاه و همچنین مدفن امام محمد غزالى مى‏دانند (قرن ششم) و برخى دیگر آن را مسجدى مى‏دانند که بعد از هجوم مسلمانان به ایران بر روى آتشکده ساسانى ساخته شده است. از آنجا که در قسمت ‏شمالى بنا یک ردیف اتاق دیده می ‏شود، این سؤال در ذهن بیننده ایجاد مى‏شود که این مکان باید محل تدریس و علم‌آموزی باشد.

با این فرضیه میتوانیم ارتباط اثر را با امام محمد غزالى دریابیم؛ چراکه امام محمد غزالى پس از آنکه تدریس در نظامیه بغداد را نپذیرفت در طوس ماند و همان‌جا خانقاهى براى صوفیان و مدرسه‏اى براى طلاب دایر کرد و شبانه‏ روز خویش را به عبادت خدا و خدمت ‏به خلق مى‏گذراند.

آدرس هارونیه مشهد

بلوار شاهنامه، ۶۰۰ متری مقبره فردوسی

ساعات بازدید هارونیه مشهد

این بنا از ساعت ۹ تا ۱۷ آماده خدمت رسانی میباشد.

هزینه ورودی بنای هارونی مشهد

هزینه ورودی این بنا به ازاری هر نفر۲۵۰۰ تومان میباشد.

متأسفانه در محوطه مقبره هارونیه، سنگ‌نوشته‌ها و ستون‌هایی سنگی به صورت رها شده و بدون مراقبت‌های ویژه دیده می‌شوند. طوری که به نظر می‌رسد آسیب رساندن و یا بروز هر اتفاق دیگری احتیاج به سعی و تلاش چندانی ندارد.

منبع
Karnaval
wikipedia

نظرات بسته شده است.