Ultimate magazine theme for WordPress.

آرامگاه فردوسی | چقدر با آرامگاه حکیم ابوالقاسم فردوسی آشنا هستید ؟

آرامگاه فردوسی

شعر و ادب گوشه ی کوچکی از فرهنگ کهن ایرانی را تشکیل می دهند و به عنوان یکی از ویژگی های فرهنگی ما به شمار می روند. به همین سبب سر به یکی از شاعران پر افتخار کشورمان ایران میزنیم. آرامگاه فردوسی محل دفن یکی از شعرای بزرگ کشورمان می باشد. این شاعر گرانقدر توانست با تلاش بی پایان خود قدم مهمی را در حفظ زبان پارسی بردارد و آن را در تاریخی زنده نگه دارد.در ادامه با ما باشید.


فردوسی که بود؟

ابوالقاسم فردوسی توسی، شاعر حماسه سرای ایرانی است که در سال ۳۲۹ هجری قمری در توس خراسان متولد شد و در سال ۴۱۶ هجری قمری در گذشت. به عقیده بسیاری از کارشناسان، وی را می توان بزرگترین سرآینده پارسی‌گو دانست که موفق شد در مدت زمان زندگی اش به یکی از بزرگترین کارها دست بزند و شاهنامه را بسراید. وی به القاب دیگری همچون حکیم سخن، حکیم توس و استاد سخن نیز شهرت دارد و در سراسر جهان زبانزد خاص و عام است.تصویری از ابوالقاسم فردوسی در آرامگاه فردوسی

هنگامی که زبان دانش و ادبیات در ایران زبان عربی بود، فردوسی با سرودن شاهنامه توانست جانی تازه به فرهنگ ما ببخشد و همه ما جاودانگی زبان فارسی را تا به امروز مدیون تلاش های او هستیم.مشهورترین آثار فرودوسی شاهنامه است که در آن نزدیک به ۶۰۰۰۰ بیت وجود دارد و به عنوان یکی از بزرگ ترین و برجسته ترین سروده های حماسه ای جهان از آن یاد می شود که نتیجه ی دست کم سی سال رنج و تلاش فردوسی است.

تاریخچه آرامگاه فردوسی

آرامگاه فردوسی بنایی تاریخی می باشد که فراز و نشیب هایی را در تاریخ پشت سر گذاشته است. چنان‌که مشهور است، پیکر فردوسی را به دلیل شیعه بودن فردوسی به گورستان راه ندادند. و به ناچار در باغ خودش درون شهر تابران توس، نزدیک به دروازه ی شرقی شهر رزان به خاک سپرده شد. با وجود اینکه آرامگاهی بر فراز مقبره ی وی وجود نداشت اما باز هم اهل دانش و معرفت بر سر مزارش حاضر می شدند و ارادت خود را نسبت به این شاعر بزرگ ابراز می کردند.

بر اساس پیشگفتار شاهنامه بایسنقری (تنها شاهنامه اصلی و سالم باقیمانده در جهان) نخستین بار، توسط ارسلان حاذب که از سرداران سلطان مسعود غزنوی و از شیفتگان فردوسی بود، آرامگاهی بر فراز مقبره فردوسی ساخته شد.بنای احداث شده توسط ارسلان حاذب نزدیک به ۱۰۰ سال پابرجا بود و در تاریخ شواهدی از بازدید نظامی عروضی (نویسنده ی ایرانی سده ششم هجری) در ۵۱۰ هجری قمری وجود دارد.

تصویری قدیمی از آرامگاه فردوسیبه نظر می رسد که این بنا در هنگام یورش غزها (گروهی از ترکان غارتگر) در سال‌های ۵۴۸، ۵۵۲ و ۵۵۳ ه‍جری قمری نیز پابرجا بوده و حتی در جریان حملات لشکریان چنگیز و پسرش تولی خان به توس در سال‌های ۶۱۷ و ۶۱۸ هجری قمری همچنان سالم باقی مانده است اما در هنگام حکمرانی گرگوز (یکی از چهار حکمران و کارگزار امپراتوری مغول) در سال های ۶۳۸– ۶۴۱ هجری قمری، بنای آرامگاه ویران گردید و از مصالح آن برای بنای قلعه‌ای در توس استفاده شد.

در روزگار فرمانروایی غازان خان (مشهورترین، مقتدرترین و موثرترین پادشاه ایلخانی)، امیر ایسن قُتلُغ که مقامی شبه امیری داشت، ساختمانی را در محل دفن فردوسی بنا نمود و خانقاهی (نهادی متعلق به صوفیان برای تجمع، اقامت، مراسم آیینی و عبادت و آموزش) در کنارش احداث کرد. پیش از آنکه کار ساخت و ساز بقیه ی ساختمان ها تمام شود امیر ایسن از دنیا رفت و بنا به همان صورت تا حدود نیمه ی سده ی هشتم هجری قمری به همان صورت ماند.

در نزههالقلوب (دانشنامه ای از حمدالله مستوفی) چنین آمده که آرامگاه فردوسی، در کنار قبر محمد غزالی، فیلسوف، متکلم و فقیه ایرانی و یکی از بزرگ‌ترین مردان تصوف سده ی پنجم هجری، و معشوق توسی، از عرفای ایرانی و در شرق توس قرار داشته است.

در ۱۳۳۸ هجری قمری مصادف با ۱۲۹۹ هجری شمسی، محمدتقی بهار، در هفته‌نامه ی نوبهار مقاله‌ ای درباره ی احداث این بنا نوشت و پس از تاسیس انجمن آثار ملی در سال ۱۳۰۱، رئیس آن، محمدعلی فروغی تلاش هایی را برای احداث آرامگاه آغاز کرد. هدف این بود که آرامگاه این شاعر بزرگ با هزینه ی مردم بدون استفاده از بودجه ی دولت صورت گیرد بنابراین در ۱۳۰۴ با نشر بیانیه ای از مردم خواسته شد که کمک های خود را به حساب انجمن واریز نمایند.

در اردیبهشت سال ۱۳۰۵ کیخسرو شاهرخ، نماینده زرتشتیان در مجلس شورای ملی، ماموریت یافت که با گروهی از طرف انجمن همراه گردد و برای تعیین محل دقیق خاکسپاری فردوسی عازم طوس شود. آنها در باغی به وسعت ۲۳۰۰۰ مترمربع، متعلق به حاج میرزا علی، قائم مقام نایب التولیه، تخت گاهی به طول ۶ و عرض ۵ متر یافتند و متوجه شدند که همان مدفن فردوسی است. حاج میرزا محمدعلی، باغ را برای ساخت آرامگاه به رضاشاه تقدیم نمود و او نیز آن را به انجمن آثار ملی بخشید. حسین‌ملک (مؤسس موزه و کتابخانه ملک) نیز ۷۰۰۰ مترمربع از زمین های اطراف باغ را به انجمن وقف نمود تا مجموعه زمین برای احداث آرامگاه به ۳۰۰۰۰ متر مربع برسد.

ساخت آرامگاه در سال ۱۳۱۱ آغاز و پس از ۱۸ ماه تلاش خاتمه یافت و برای افتتاح در جشن هزاره فردوسی در سال ۱۳۱۳ آماده شد. جالب است که بدانید برای تامین کسری هزینه های ساخت این آرامگاه ۱۶۰۰۰۰ بلیت بخت‌آزمایی ده ریالی چاپ و از طریق شعبه‌های بانک ملی ایران توزیع گردید.

مشکلات بوجود آمده برای آرامگاه فردوسی

عدم انجام محاسبات فنی دقیق در طراحی بنا به ویژه عدم محاسبه ی مقاومت خاک و مصالح پی، باعث شد تا در همان سال های اولیه پس از احداث، ساختمان شروع به جذب رطوبت و نشست کند. آسیب ها به حدی بود که تعمیرات و مراقبت ها در ۳۰ سال هم پاسخگو نبود و به اجبار مساله ی تجدید بنا مطرح گردید. در سال ۱۳۴۳ به دستور انجمن آثار ملی، بازسازی بنا با حفظ ویژگی های ظاهری بنای آسیب دیده و با نظارت مهندس هوشنگ سیحون آغاز شد و در سال ۱۳۴۷ به پایان رسید.

تصویری زیبا از آرامگاه فردوسی

نمای بیرونی بنای فعلی شبیه بنای پیشین می باشد اما در گذشته داخل آن کوچکتر و کم‌عمق‌تر و دارای دو ورودی کم‌عرض شرقی و غربی بود و بخش بالایی بنا، در ساخت پیشین، توپر بود، این بار میان تهی احداث گردید. نماسازی دیوارهای بنا نیز با سنگ هایی از منطقه توس صورت پذیرفت و کاشیکاری و تزیین زیر زمین با کاشی های معرق و با الهام از عناصر تزیینی دوران هخامنشی و دوره حیات فردوسی (قرن چهارم هجری) انجام شد. سنگ نوشته ها و نقش برجسته ها در مورد فردوسی و … نیز به کار گرفته شدند و بر جذابیت بنا افزودند.

احداث موزه آرامگاه فردوسی

در گذشته در شمال غربی مجموعه، چایخانه سنتی به وسعت ۶۰۰ متر مربع برای استراحت بازدیدکنندگان وجود داشت اما کشف آثار باستانی در شهر قدیم توس و همچنین اهدای اشیای تاریخی توسط افراد مختلف، سبب شد تا در سال ۱۳۶۱، این قسمت به موزه تبدیل شود و پذیرای علاقه مندان باشد.

قسمت های مختلف مجموعه آرامگاه فردوسی

۱- بنای آرامگاه

با نگاهی به آرامگاه متوجه طراحی خاص آن می شویم که آرامگاه کوروش بزرگ در پاسارگاد را در ذهن ها تداعی می‌کند. فضای داخلی بنای آرامگاه فردوسی متاثر از معماری دوران اشکانی است و ۲۰ ستون مرمری در پایین و ۸ ستون در بخش بالایی دارد.

۲- موزه فردوسی

پیش از این گفتیم که در سال ۱۳۶۱ بنای چایخانه و استراحتگاه به موزه تغییر کاربری داد و آثاری در آن به نمایش در آمد. عدم تناسب فضاهای موجود با محتوای موزه سبب شد تا در سال ۱۳۸۴ مرحوم دکتر بهروز احمدی، زیر نظر اداره کل موزه های سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، طرح دیگری را برای آن، تهیه و اجرا کند.

۳- کتابخانه فردوسی

کتابخانه حکیم ابوالقاسم فردوسی، کاربری تشریفات داشته و اتاق ضلع شرقی آن به تالار پذیرایی آرامگاه اختصاص یافته است و فرش نفیسی به مساحت ۳۷ متر مربع از کارخانه صابر مشهد، در کف آن دیده می شود.

۴- خانه ابدی مهدی اخوان ثالث در جوار فردوسی

در محوطه آرامگاه فردوسی، هنرمند دیگری نیز در خاک آرمیده است. مهدی اخوان ثالث، شاعر پرآوازه و موسیقی پژوه ایرانی بود که در ۱۰ اسفند ۱۳۰۷ در مشهد متولد شد و در ۴ شهریور ۱۳۶۹ در تهران از دنیا رفت. او اشعاری با زمینه ی اجتماعی می سرود و در آن حوادث زندگی مردم را به تصویر می کشید.

امکانات مجموعه آرامگاهی فردوسی

در کنار بازدید از مقبره فردوسی می توانید از امکاناتی هم که برای گردشگران تور مشهد تدارک دیده شده است، استفاده کنید. در این مجموعه کافه و رستورانی وجود دارد که می توانید لحظات خوشی را در آنها سپری کنید و اگر قصد خرید سوغات هم داشتید می توانید از فروشگاه آرامگاه تهیه نمایید.

آدرس و اطلاعات بازدید آرامگاه فردوسی

آدرس

توس، انتهای بلوار بهارستان

برای رسیدن به آرامگاه می توانید از وسایل نقلیه عمومی نیز استفاده نمایید. کافیست به پایانه فردوسی در مشهد بروید و سوار اتبوس های خط ۲۰۲ شوید. این اتوبوس ها ظرف مدت ۴۵ دقیقه شما را به آرامگاه می رسانند.

اطلاعات بازدید

زمان بازدید: همه روزه از ساعت ۸.۰۰ تا ۱۸.۰۰

هزینه بازدید

۳۰۰۰ تومان برای اتباع ایرانی و ۲۰۰۰۰ تومان برای اتباع خارجی

منبع
Wikipedia
karnaval

نظرات بسته شده است.

سوالی دارید؟